દિવ્યાંગજન મુદ્દતી ધિરાણ યોજના: સ્વરોજગાર માટે ₹1 લાખ સુધીની લોન, પાત્રતા અને પસંદગી પ્રક્રિયા

---

જો તમારા ઘરમાં અથવા આજુબાજુમાં કોઈ દિવ્યાંગ વ્યક્તિ પોતાનો નાનો ધંધો શરૂ કરવા માંગે છે, પણ મૂડીના અભાવે અટકી ગયા છે, તો ગુજરાત સરકારની આ યોજના તેમના માટે ખરેખર ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. ઘણા લોકોને ખબર જ નથી હોતી કે દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ માટે સરકાર બહુ ઓછા વ્યાજ દરે લોન આપે છે, અને એટલે જ આ યોજનાનો લાભ ઘણા પાત્ર લોકો સુધી પહોંચતો નથી. આ લેખમાં આપણે સમજીશું કે આ યોજના શું છે, કોણ અરજી કરી શકે, અને અરજી કરવાની સાચી પ્રક્રિયા શું છે.

યોજના શું છે?

૧૦૦% રાજ્ય સરકારની દિવ્યાંગજન મુદ્દતી ધિરાણ યોજના ગુજરાત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ હેઠળ, ગુજરાત રાજ્ય દિવ્યાંગ (વિકલાંગ) નાણાં અને વિકાસ નિગમ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. આ યોજના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગના ઠરાવ ક્રમાંક SJED/NIR/e-file/17/2022/0001/CHH-1 (તા. 18/04/2022) થી મંજૂર થયેલ છે અને તા. 01/04/2022થી અમલમાં છે. આ યોજનાનો હેતુ ગુજરાતના વતની હોય તેવા અને 40% કે તેથી વધુ દિવ્યાંગતા ધરાવતા વ્યક્તિઓને સ્વરોજગાર માટે આર્થિક રીતે પગભર કરવાનો છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, નિગમ દ્વારા મંજૂર કરેલ સ્વરોજગારના ધંધા માટે, તે ધંધાના નક્કી કરેલા યુનિટ કોસ્ટ મુજબ, મહત્તમ ₹1 લાખની મર્યાદામાં ધિરાણ પૂરું પાડવામાં આવે છે.

કોને લાભ મળી શકે?

આ યોજનાનો લાભ એ વ્યક્તિઓને મળે છે જેમને:

• શારીરિક ખોડખાંપણ હોય (40% કે તેથી વધુ દિવ્યાંગતા)
• ગુજરાત રાજ્યના વતની હોય
• પોતાનો સ્વરોજગાર/નાનો વ્યવસાય શરૂ કરવો હોય

પાત્રતાના માપદંડ

• દિવ્યાંગતાની ટકાવારી: 40% કે તેથી વધુ
• કેટેગરી: તમામ (કોઈ ચોક્કસ જ્ઞાતિ/વર્ગ પૂરતી મર્યાદિત નથી)
• જાતિ: કોઈ પણ (પુરુષ/મહિલા બંને અરજી કરી શકે)
• વ્યવસાય/શિક્ષણ: કોઈ ચોક્કસ શરત નથી
• આવક મર્યાદા: આ યોજનામાં વ્યક્તિગત કે પરિવારની આવક માટે કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા દર્શાવવામાં આવેલ નથી, જે આ યોજનાને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડે છે
• એક પરિવારમાંથી એક જ વખત લાભ: સમગ્ર જીવન દરમ્યાન એક પરિવારમાંથી ફક્ત એક જ વખત આ યોજના હેઠળ ધિરાણ મળવાપાત્ર છે

પસંદગી કેવી રીતે થાય છે? (અગત્યની વાત)

ઘણા લોકો એવું સમજે છે કે પાત્રતાના માપદંડ પૂરા થાય એટલે લોન આપોઆપ મળી જાય છે, પરંતુ સત્તાવાર ઠરાવ પ્રમાણે એવું નથી. લાભાર્થીની પસંદગી કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ ડ્રો (લોટરી) સિસ્ટમથી થાય છે — જિલ્લાની દિવ્યાંગ વસ્તી અને તેમના પ્રતિનિધિત્વના આધારે. ડ્રો સિસ્ટમથી પસંદગી થયેલ લાભાર્થીની અરજીને નિગમના નિયામક મંડળ (લાભાર્થી પસંદગી સમિતિ) દ્વારા અંતિમ મંજૂરી આપવામાં આવે છે. એટલે કે પાત્રતા હોવી જરૂરી છે, પણ તે એકલી ગેરેંટી નથી — ડ્રોમાં પસંદગી થવી પણ જરૂરી છે.

ધ્યાન રાખો કે પાત્રતાના નિયમો સમય-સમય પર બદલાઈ શકે છે, એટલે અરજી કરતાં પહેલાં e-Samaj Kalyan પોર્ટલ પર તાજેતરની વિગતો ચકાસી લેવી હિતાવહ છે.

યોજનાના લાભ

આ યોજના હેઠળ પસંદગી પામેલ પાત્ર દિવ્યાંગ વ્યક્તિને ₹50,000 થી ₹1,00,000 સુધીની લોન, 5 વર્ષના સમયગાળા માટે આપવામાં આવે છે. વ્યાજ દર લોનની રકમ પ્રમાણે અલગ-અલગ સ્લેબમાં નક્કી થાય છે:

લોનની રકમ	લાભાર્થીને લાગુ પડતો કુલ વ્યાજ દર (વાર્ષિક)
₹50,000 સુધી	5%
₹50,000 થી ₹1,00,000 સુધી	6%

વધુમાં, જો લોનની રકમ ₹50,000 સુધીની હોય અને લાભાર્થી OH (Orthopedically Handicapped) કેટેગરી સિવાયની દિવ્યાંગતા ધરાવતા હોય અથવા મહિલા હોય, તો તેમને વ્યાજમાં વધારાની 1% ટકાની છૂટ ગુજરાત રાજ્ય દિવ્યાંગ નાણાં અને વિકાસ નિગમ દ્વારા આપવામાં આવે છે. મંજૂર થયેલ ધિરાણ કેશલેસ સિસ્ટમ થકી બેંક મારફતે સીધું લાભાર્થીના ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.

આ રકમ અને શરતો સમય-સમય પર બદલાઈ શકે છે, એટલે અરજી કરતાં પહેલાં સત્તાવાર પોર્ટલ પર તાજેતરની વિગતો ચકાસી લેવી.

જરૂરી દસ્તાવેજો

અરજી કરતી વખતે નીચેના દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જરૂરી છે:

1. આધાર કાર્ડ
2. ઓળખ પત્ર
3. ચૂંટણી કાર્ડની પ્રમાણિત નકલ
4. જન્મનું પ્રમાણપત્ર
5. દિવ્યાંગ ઓળખપત્ર (UDID કાર્ડ અથવા સંબંધિત પ્રમાણપત્ર)
6. દિવ્યાંગતા અંગે સિવિલ સર્જનનો દાખલો
7. બેંક પાસબુક અથવા રદ કરેલ ચેક

નોંધ: અરજી કરતાં પહેલાં તમામ દસ્તાવેજોની સ્કેન કોપી તૈયાર રાખવાથી ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવામાં સરળતા રહે છે.

ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી?

આ યોજના માટે અરજી સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન થાય છે, અને તેની કોઈ ફી લેવામાં આવતી નથી.

1. સૌ પ્રથમ e-Samaj Kalyan પોર્ટલ (esamajkalyan.gujarat.gov.in) પર જાઓ.
2. જો પહેલેથી રજિસ્ટ્રેશન ન કરેલ હોય તો નવું રજિસ્ટ્રેશન કરો (નામ, આધાર નંબર, મોબાઈલ નંબર જેવી વિગતો સાથે).
3. લોગિન કર્યા બાદ “દિવ્યાંગજન મુદ્દતી ધિરાણ યોજના” શોધો અને પસંદ કરો.
4. જરૂરી વ્યક્તિગત વિગતો ભરો.
5. ઉપર જણાવેલા તમામ દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને અપલોડ કરો.
6. ફોર્મ ચકાસીને સબમિટ કરો અને અરજી નંબર સાચવી રાખો.

અરજી સબમિટ કર્યા બાદ, સંબંધિત વિભાગ દ્વારા દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ જ મંજૂરીની પ્રક્રિયા આગળ વધે છે. મંજૂરી માટે કોઈ ચોક્કસ ગેરેંટી અથવા નિશ્ચિત સમય-મર્યાદા આપી શકાય નહીં, કારણ કે તે સંપૂર્ણપણે સંબંધિત નિગમની ચકાસણી પ્રક્રિયા પર આધારિત છે.

મારો CSC સેન્ટરનો અનુભવ

હું છેલ્લા 4 વર્ષથી Kamrej, Surat માં Sumit CSC Center ચલાવું છું, અને મારા અનુભવ પ્રમાણે દિવ્યાંગ યોજનાઓ માટે લોકોમાં સૌથી વધુ મૂંઝવણ “દિવ્યાંગ ઓળખપત્ર” અને “સિવિલ સર્જનનો દાખલો” બંને અલગ-અલગ દસ્તાવેજ છે તે અંગે જોવા મળે છે. ઘણા લોકો એક જ દસ્તાવેજ લઈને આવે છે અને પછી ફોર્મ અધૂરું રહી જાય છે. મારી સલાહ એ રહેશે કે અરજી કરતાં પહેલાં આ બંને દસ્તાવેજો અલગ-અલગ તૈયાર છે કે નહીં તે ચકાસી લો, જેથી પ્રક્રિયામાં બિનજરૂરી વિલંબ ન થાય.

સાવચેતીના મુદ્દા (OTP અને Fraud થી બચો)

સરકારી યોજનાઓની અરજી પ્રક્રિયા દરમિયાન છેતરપિંડીના કિસ્સા પણ સામે આવે છે, એટલે નીચેની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:

• તમારો Aadhaar OTP, બેંક OTP, UPI PIN, ATM PIN, CVV કે Internet Banking Password ક્યારેય કોઈની સાથે શેર ન કરો, પછી ભલે તે વ્યક્તિ પોતાને સરકારી અધિકારી કે એજન્ટ કહે.
• ફોર્મ ભરવા માટે ફક્ત સત્તાવાર પોર્ટલ (esamajkalyan.gujarat.gov.in) અથવા અધિકૃત CSC સેન્ટરનો જ ઉપયોગ કરો.
• જો કોઈ “તાત્કાલિક મંજૂરી” કે “ગેરેંટીડ લોન”નું વચન આપે, તો સાવધાન રહો — આવી કોઈ ગેરેંટી સરકારી યોજનાઓમાં આપવામાં આવતી નથી.
• કોઈપણ શંકા હોય તો સંબંધિત વિભાગ અથવા અધિકૃત પ્રતિનિધિ પાસેથી જ ખરાઈ કરો.

મહત્વપૂર્ણ નોંધ અને Disclaimer

આ લેખ ફક્ત સામાન્ય માહિતીના હેતુસર તૈયાર કરવામાં આવેલ છે. યોજનાની પાત્રતા હોવી એ લોન મળવાની ગેરેંટી નથી — લાભાર્થીની અંતિમ પસંદગી ડ્રો સિસ્ટમ અને નિગમની લાભાર્થી પસંદગી સમિતિની મંજૂરી પર આધારિત છે. લાભની રકમ, વ્યાજ દર અને મંજૂરીનો અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત સરકારી વિભાગ (ગુજરાત રાજ્ય દિવ્યાંગ નાણાં અને વિકાસ નિગમ) ની નીતિ અને ચકાસણી પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે. Surat Loan Service/Sumit CSC Center આ સરકારી યોજનાનું સંચાલન કરતું નથી અને લોન મંજૂરીની કોઈ ગેરેંટી આપતું નથી. અરજી કરતાં પહેલાં કૃપા કરીને સત્તાવાર પોર્ટલ પર તાજેતરની વિગતો ચકાસી લેવી.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

સત્તાવાર સ્ત્રોત

• e-Samaj Kalyan પોર્ટલ: esamajkalyan.gujarat.gov.in
• સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ: sje.gujarat.gov.in
• સત્તાવાર ઠરાવ: SJED/NIR/e-file/17/2022/0001/CHH-1 SECTION, તા. 18/04/2022

તાજેતરની અને ચોક્કસ વિગતો માટે કૃપા કરીને ઉપરોક્ત સત્તાવાર પોર્ટલની જ મુલાકાત લો.

---

જો તમને આ યોજના અંગે અરજી પ્રક્રિયામાં કોઈ મદદ કે માર્ગદર્શન જોઈતું હોય, તો Sumit CSC Center (Kamrej, Surat) નો સંપર્ક કરી શકો છો:

inquiry button

---

Internal Link Suggestions

• Personal Loan
• MSME/Business Loan